Rozszerzanie diety niemowlęcia jest kluczowym etapem jego rozwoju, który pozwala na wprowadzenie nowych smaków i składników odżywczych. Jest to również okres, w którym kształtują się wzorce żywieniowe.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby przez pierwsze 6 miesięcy życia niemowlęta były karmione wyłącznie piersią.
Po ukończeniu 6 miesiąca należy stopniowo wprowadzać pokarmy uzupełniające, kontynuując jednocześnie karmienie piersią do 2 roku życia lub dłużej.
Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci oraz ESPGHAN zalecają wprowadzenie produktów uzupełniających, gdy niemowlę wykazuje umiejętności rozwojowe potrzebne do ich spożywania, jednak nie wcześniej niż od 17. tygodnia życia (początek 5 miesiąca życia), i nie później niż w 26. tygodniu życia (początek 7 miesiąca).
Zalecenia te wynikają z dojrzałości funkcji przewodu pokarmowego i nerek oraz rozwoju umiejętności motorycznych niemowląt.
Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci.
Opóźnienie wprowadzenia pokarmów stałych może prowadzić do niedoborów ważnych składników odżywczych, takich jak żelazo i cynk.
Wskaźniki gotowości do rozszerzania diety
- Zanik odruchu wypychania języka, który utrudnia karmienie pokarmami innymi niż płynne.
- Dziecko jest zainteresowanie jedzeniem, sięga po jedzenie rodziców, podąża wzrokiem za widokiem jedzenia.
- Dziecko potrafi utrzymać głowę i szyję w stabilnej pozycji.
- Potrafi stabilnie siedzieć z podparciem.
- Niemowlę rozwija zdolność żucia /przeżuwania oraz używanie języka do przesuwania pokarmu do tylnej części jamy ustnej.
- Dziecko celnie trafia rączką z jedzeniem lub przedmiotem do swojej buzi.
Rozpoczęcie rozszerzania diety powinno odbywać się z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. Wprowadzenie nowych pokarmów powinno być dostosowane do wieku dziecka i jego indywidualnych potrzeb oraz możliwości.
Ważne jest, aby podawać pokarmy odpowiednie do wieku dziecka, o właściwej konsystencji i metodą odpowiednią do wieku i rozwoju niemowlęcia.
Co zrobić, gdy dziecko nie wykazuje pełnych oznak gotowości chociaż ukończyło już 6 miesięcy?
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do rozwoju swojego dziecka, skontaktuj się z lekarzem lub innym specjalistą (neurologopedą, fizjoterapeutą). Wczesna interwencja może znacznie poprawić wyniki zdrowotne i rozwojowe dziecka.
Rozszerzanie diety mimo braku widocznej gotowości dziecka przed ukończeniem 17. tygodnia życia
Rozszerzanie diety wcześniej jest dopuszczalne jedynie w rzadkich i indywidualnych sytuacjach. Decyzja powinna zostać podjęta w kontakcie z lekarzem i innymi specjalistami.
Dziecko karmione w foteliku lub leżaczku powinno być karmione wyłącznie pokarmami o konsystencji rzadkiej. Zabronione jest oferowanie pokarmów w kawałkach i gęstszych w takiej pozycji!
Pokarmy stałe lub gęste mogą prowadzić do zadławienia, szczególnie jeśli dziecko nie siedzi prosto.
Dziecko w pozycji półleżącej może mieć trudności z prawidłowym połykaniem.
Bibliografia:
- https://www.who.int/health-topics/complementary-feeding#tab=tab_1
- Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci Hanna Szajewska, Piotr Socha, Andrea Horvath, Anna Rybak, Bartłomiej Zalewski i in.
- Complementary feeding of infants and young children 6 to 23 months of age Chessa K Lutter , Laurence Grummer-Strawn , Lisa Rogers
- Complementary Feeding: A Position Paper by the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition (ESPGHAN) Committee on Nutrition Mary Fewtrell, Jiri Bronsky, z Cristina Campoy, Magnus Domello¨f, Nicholas Embleton, Natasˇa Fidler Mis, Iva Hojsak, Jessie M. Hulst, Flavia Indrio, Alexandre Lapillonne, and Christian Molgaard
