Wraz z nadejściem okresu jesiennego warto przypomnieć o witaminie D, zwanej „witaminą słońca”. W tym okresie trudniej o odpowiednią ilość światła słonecznego, co utrudnia organizmowi produkcję tej ważnej witaminy. Witamina D odgrywa kluczową rolę w regulacji metabolizmu wapnia i fosforu, co ma istotne znaczenie dla zdrowia układu kostnego. Wspiera również układ odpornościowy oraz może wpływać na poprawę samopoczucia psychicznego.
To świetny moment, aby sprawdzić jej poziom.
Warto też rozważyć suplementację, szczególnie gdy spędzasz więcej czasu w domu!
Wystarczająca ekspozycja na słońce u zdrowych dzieci:
15-30 minut w godzinach 10-15, bez stosowania filtrów, w okresie od maja do końca września, z odkrytymi przedramionami i nogami.
Wystarczająca ekspozycja na słońce u zdrowej młodzieży i dorosłych:
30-45 minut w godzinach 10-15, bez stosowania filtrów, w okresie od maja do końca września, z odkrytymi przedramionami i nogami.
Wytyczne z 2023 r. dotyczące profilaktyki i leczenia niedoboru witaminy D w Polsce kładą nacisk na indywidualne podejście do suplementacji, zależne od wieku, masy ciała, stanu zdrowia i stylu życia. Warto zasięgnąć porady lekarza w celu ustalenia odpowiedniej dawki, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby i ewentualne czynniki ryzyka.
| Wiek | Profilaktyka niedoboru witaminy D IU/dobę (μg/dobę) |
|---|---|
| 0-6 miesięcy | 400 (10) od pierwszych dni życia |
| 6-12 miesięcy | 400-600 (10-15) zależnie od ilości witaminy D w diecie |
| 1-3 lat | 600 (15) przez cały rok ze wzgl. na wynikającą z wieku ograniczoną ekspozycję na słońce |
| 4-10 lat | 600-1000 (15-25) całoroczna suplementacja, jeśli nie ma wystarczającej ekspozycji na słońce, zależnie od m.c. i spożycia witaminy D w diecie |
| 11-18 lat | 1000 – 2000 (25-50) całoroczna suplementacja, jeśli nie ma wystarczającej ekspozycji na słońce, zależnie od m.c. i spożycia witaminy D w diecie |
| 19-65 lat | 1000-2000 (25-50), całoroczna suplementacja, jeśli nie ma wystarczającej ekspozycji na słońce, zależnie od m.c. i spożycia witaminy D w diecie |
| Młodsi seniorzy > 65 lat | 1000-2000 (25-50) przez cały rok zależnie od m.c. i spożycia witaminy D w diecie |
| Starsi seniorzy > 75 lat | 2000-4000 (50-100) przez cały rok zależnie od m.c. i spożycia witaminy D w diecie |
| Osoby z nadwagą i otyłością | Podwójne dawki cholekalcyferolu, w porównaniu z dawkami dla populacji ogólnej zależnej od grupy wiekowej. |
| U pacjentów z czynnikami ryzyka niedoboru witaminy D | Stężenie 25(OH)D >30-50 ng/ml Jeśli nie znamy stężenia, należy suplementować maksymalną dawkę zależnie od grupy wiekowej. |
| Kobiety w ciąży i w trakcie laktacji | W trakcie ciąży i do końca karmienia piersią cholekalcyferol należy suplementować pod kontrolą stężenia 25(OH)D. Optymalne stężenie, które należy osiągnąć, to > 30-50 ng/ml. Jeśli nie znamy stężenia 25(OH)D, należy przyjmować 2000 IU/dobę |
Pacjenci z czynnikami ryzyka niedoboru witamina D:
Osoby szczególnie narażone na niedobór witaminy D to te, które cierpią na różne schorzenia lub mają specyficzne potrzeby zdrowotne. Należą do nich osoby z problemami układu mięśniowo-szkieletowego, jak osteoporoza, krzywica czy częste złamania. Osoby z chorobami metabolicznymi, takimi jak cukrzyca czy otyłość, również są w grupie ryzyka.
Dodatkowo, zwiększone zapotrzebowanie na witaminę D mają dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią. Osoby z zaburzeniami wchłaniania (np. po operacjach bariatrycznych) lub schorzeniami wątroby, nerek, układu oddechowego (astma, POChP) oraz skóry (AZS, łuszczyca) też mogą potrzebować większych ilości tej witaminy.
Inne czynniki ryzyka to m.in. starszy wiek, unikanie słońca, dieta wegańska oraz długotrwałe stosowanie leków. Warto zadbać o odpowiednią suplementację, jeśli jesteś w grupie ryzyka.
Bilbliografia:
Wytyczne dotyczące profilaktyki i leczenia niedoboru witaminy D – aktualizacja z 2023 r. w Polsce
