Sposób, w jaki się odżywiamy i prowadzimy życie przed ciążą, ma ogromny wpływ na zdrowie dziecka i jego rozwój.
To, co jemy i jak się poruszamy, nie tylko w trakcie ciąży, ale także przed nią, wpływa na metabolizm przyszłego potomstwa.
Już w ciąży można wpływać na zwiększone lub zmniejszone ryzyko rozwinięcia się chorób cywilizacyjnych, między innymi otyłości, cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej, osteoporozy i niektórych nowotworów u dziecka.
Prawidłowa dieta kobiety w ciąży powinna się opierać na zasadach zdrowego żywienia
W ciąży zwiększa się zapotrzebowanie na energię, składniki odżywcze i płyny.
Dodatkowa energia konieczna jest dla prawidłowego wzrostu płodu, łożyska, macicy, piersi oraz do magazynowania tłuszczu.
| Grupa Kobiety w ciąży | kcal/dobę |
| Trymestr I | +85 |
| Trymestr II | +285 |
| Trymestr III | +475 |
ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA
- Spożywaj posiłki regularnie (4-5 posiłków co 3-4 godziny).
- Warzywa i owoce spożywaj jak najczęściej i w jak największej ilości, co najmniej połowę, tego co jesz. Pamiętaj o właściwych proporcjach: 3/4 – warzywa i 1/4 – owoce.
- Spożywaj produkty zbożowe, zwłaszcza pełnoziarniste.
- Codziennie spożywaj co najmniej 2 duże szklanki mleka. Możesz je zastąpić jogurtem, kefirem i – częściowo – serem.
- Ograniczaj spożycie mięsa (zwłaszcza czerwonego i przetworzonych produktów mięsnych do 0,5 kg/tyg.). Jedz ryby, nasiona roślin strączkowych i jaja.
- Ograniczaj spożycie tłuszczów zwierzęcych. Zastępuj je olejami roślinnymi.
- Unikaj spożycia cukru i słodyczy (zastępuj je owocami i orzechami).
- Nie dosalaj potraw i kupuj produkty z niską zawartością soli. Używaj ziół – mają cenne składniki i poprawiają smak.
- Średnie zapotrzebowanie na płyny w ciąży wynosi 2‒2,5 litra dziennie.
- Nie spożywaj alkoholu.
Zalecane jest spożywanie ryb co najmniej 2 razy w tygodniu.
Zalecane gatunki ryb i owoców morza:
łosoś norweski hodowlany, szprot, sardynki, sum, pstrąg hodowlany, flądra, krewetki, przegrzebki, ostrygi,
dorsz, krab, ryba maślana, makrela atlantycka, morszczuk, langusta, anchois, homar, kałamarnica.
Suplementuj DHA w przypadku niedostatecznego spożycia ryb (1-2 porcje/tydzień)
Przy niedoborze żelaza zadbaj o odpowiednią ilość witaminy C – pomaga ona zwiększyć jego wchłanianie
Foliany
Niedobór może zwiększać ryzyko wystąpienia wad płodu takich jak:
rozszczep wargi i podniebienia
- zespół Downa
- wady cewy nerwowej
- rozszczep wargi i podniebienia
Zalecenia dotyczące diety i suplementacji w okresie przed około koncepcyjnym
- U kobiet przygotowujących się do ciąży zaleca się suplementację folianami co najmniej 12 tygodni przed planowaną koncepcją.
- U kobiet z BMI >30 kg/m2 po oznaczeniu poziomu folianów poniżej 28 nmol/l zaleca się suplementację 5 mg/dobę folianów w połączeniu z mio-inozytolem (1000 mg) maksymalnie do 12 tc
- U kobiet, które urodziły wcześniej dziecko z wadą cewy nerwowej zaleca się
suplementację 5 mg/dzień folianów - W przypadku kwasu foliowego górny bezpieczny poziom dziennego spożycia wynosi 1 mg/dzień
- Przygotowanie przyszłych ojców – rekomendowana jest suplementacja 0,4 mg aktywnych folianów przez okres co najmniej 12 tygodni przed koncepcją
- Wsparcie epigenetyczne – cholina w postaci stabilnego izomerycznie dwuwinianu + metylokobalamina (B12) + fosforan pirydoksalu (B6)
| Dawkowanie okres przedkoncepcyjny | Dawkowanie Ciąża | Dawkowanie Laktacja | |
| Foliany | 400 µg aktywnego folianu 5- MTHF + 400 µg kwasu foliowego | 800 µg aktywnego folianu 5-MTHF | 800 µg aktywnego folianu 5-MTHF |
Źródła folianów w diecie:
warzywa liściaste, nasiona roślin strączkowych, produkty zbożowe pełnoziarniste, wątróbka, pestki, orzechy, jaja, nasiona, sery
Bez konsultacji lekarskiej nie przyjmuj jednocześnie kilku preparatów, w których występują te same witaminy czy minerały.
Bibliografia:
1.Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12, w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu
2.Mirosław Jarosz, Ewa rychlik, Katarzyna Stoś, Jadwiga Charzewska, Normy żywienia dla populacji polskiej 2020
3.https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/
